Schrödingeras līgibi

Iz Prūsiska Wikipēdija
Wersiōni iz 10:20, 4 wassarins 2025 stesse(s) Nērtiks (diskusiōni | endīja)
(šlaitīn.) ← Ānkstaisi wersiōni | Bigantī wersiōni (šlaitīn.) | Nāunaisi wersiōni → (šlaitīn.)
Jump to navigation Jump to search
Bigantī aīnaermattawingi bāngas funkciōni sentī Schrödingeras līgibis izwērpsenis

Schrödingeras līgibi ast delīkiska differenciāla līgibi ebpeisantī bāngas funkciōnis dināmikin en kwāntiskai mekānikei.

Istōrija

Līgibi pastāi fōrmulitan en 1925 mettan be publicītan en 1926 mettan ezze austrarīkiskasmu fizīkerin, Erwinu Schrödingeran. Schrödinger gāuwuns Noblas prāizan per līgibin en 1933 mettan.

Fōrmulisnā

Schrödingeras līgibi bilāi, kāi bangas funkciōnis kērdas izwessenis as līgu ōperatoras Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle H} segīseņu na funkciōnin:

Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle i\hbar\frac{\partial}{\partial t} \Psi = H\Psi} .

Bangas funkciōni Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle \Psi} perlānke ezze kērdai be kwāntiskas sistēmas pawīrpingiskwas grādans. Lineāriskas subasenjugts ōperators Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle H} - hamiltonians ast bilītan per dināmikin generatōran be dilāi en Hilbertas plattibin stēisan sistēmas pawīrpingiskwas grādan. Fōrmals līgibis izwērpsenis ast:

Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle \Psi(t) = e^{-\frac{i}{\hbar} H t} \Psi(0)} .

Operatōrai Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle e^{-\frac{i}{\hbar} H t}} ast bilītan per prōpagatōrans be teīke aīnaparamētriskan, warewīngi ainatīngin gruppin stēisan unitāran ōperatōran.

Ik Hilbertas plattibis wektōrs Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle \phi} izpilnina līgiskwan Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle H\phi = E\phi} (ast hamiltōnianas subbiskas wektōrs sēitan sen tenesse subbiskan wērtibin Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle E} ), staddan tenesse dināmiki ast Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle \phi(t) = e^{\frac{i}{\hbar} Et}\phi(0)} - kāi zinālai izwērpsenin per empīriniskan pagaūseniskan wektōran, suīt zinātun hamiltōnianas subbiskan audīsnan. Subbiskas audīsnas līgibi:

Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle H\phi = E\phi}

ast bilītan per niperlānkin ezze kērdai Schrödingeras līgibin, adder ōriginala Schrōdingeras līgibi ast bilītan per perlānkin ezze kērdai Schrödingeras līgibin.

Sistēmai sen plattibiskans pawīrpingiskwas grādas

Hilbertas plattibi stēisan sistēman sen plattibiskans pawīrpingiskwas grādas ast plattibi stēisan fūnciōnin integrāminan sen kwadrātan sen kōmplaksiskans wērtibins. Hamiltonians as staddan

Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle H = -\frac{\hbar^2}{2m} \Delta + V(x_1, \dots, x_{3N})} ,

kwēi Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle \Delta = \sum_{i=1}^{3N} \partial^2_{x_i}} ast Laplace'as ōperators. Per aīnan delīkikan skatāntei en aīnai ermattausnan, Schrödingeras līgibi imma fōrmin:

Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle i\hbar\frac{\partial}{\partial t} \Psi = -\frac{\hbar^2}{2m} \frac{\partial^2}{\partial x^2} \Psi + V(x)} .

Kaddan izwinaīns pōtenciāls ast Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle 0} , gaūne dei pawīprai prōpagantin bāngas pakettin, kawīds ast kōmbinausnā stēisan bāngan sen dātan enērgijan:

Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle \Psi(t,x) = \int_v \hat \Psi(v) e^{\frac{i}{\hbar}(mvx - \frac{mv^2}2 t)}} ,

kwēi Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle \hat \Psi(v)} ast Fourieras kompōnents stesse Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle \Psi(0,x)} .