Pitagōras gērdausenis: Šlaitintnāi sirzdau pāusas wersiōnins
(Ast teīkuns(si) nāunan pāusan "thumb|right|Ekzistijja tūlinin Pitagōras gērdausenes enwaidīnsenei. Šin nadāi [[Leonardo da Vinci]] Pa...") |
|||
| (Ainā persirzdausnas wersiōni kurtā ezze šismu pat tērpautajan ni pastāne waidīntan) | |||
| Rindā 14: | Rindā 14: | ||
[[Image:P_triangle.png|400px|right|Palīgai trilunkei]] | [[Image:P_triangle.png|400px|right|Palīgai trilunkei]] | ||
Sta ast aīns enwaidīsenis, padātan pra Euklīdan. Tāns bēi tērpauwuns palīgiskwan stēisan trilunkin. Widāimai, kāi na glaubāsenin , trilunkei: "debīks" – <math> | Sta ast aīns enwaidīsenis, padātan pra Euklīdan. Tāns bēi tērpauwuns palīgiskwan stēisan trilunkin. Widāimai, kāi na glaubāsenin , trilunkei: "debīks" – <math>\Delta ABC</math>, "rōziskas" – <math>\Delta ADC</math> be "galīmbs" – <math>\Delta DBC</math> ast palīgu. Sēisei <math>|AB| = c</math>, <math>|BC| = a</math> be <math>|AC| = b</math>. Mazīngi papeisātun propōrcijans: | ||
<math>|DB|:a = a:c</math>, | <math>|DB|:a = a:c</math>, | ||
| Rindā 34: | Rindā 34: | ||
[[Category:Matemātiki]] | [[Category:Matemātiki]] | ||
<!-- | |||
[[de:Satz des Pythagoras]] | [[de:Satz des Pythagoras]] | ||
[[en:Pythagorean theorem]] | [[en:Pythagorean theorem]] | ||
| Rindā 40: | Rindā 41: | ||
[[pl:Twierdzenie Pitagorasa]] | [[pl:Twierdzenie Pitagorasa]] | ||
[[ru:Теорема Пифагора]] | [[ru:Теорема Пифагора]] | ||
--> | |||
Bigantī wersiōni iz 18:47, 30 sillins 2021
Pa Pitagōras gērdausenin summi stēisan kwadrātan stēisan prastailunkiskas trillunkis preiprastailunkiskans ast līgu emprīkiprastailunkisnan kwadrātu: Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle A^2 + B^2 = C^2} , kwēi Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle A} be Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle B} ast ilgai stēisan trilunkes preiprastailunkiskans adder Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle C} - emprīkiprastailunkisnan ilgan.
Per perwaidīnsnan, ik Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle A = 8} , be Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle B = 6} , staddan Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle C = \sqrt { A^2+B^2 } = \sqrt { 8^2+6^2 } = \sqrt{64+36}=\sqrt{100}=10}
Gērdausenis ast bilītan pa Pitagōras emnin - filozōfas be matemātikeres stēisan wūran grēkan, adder šai gērdausenei bēi tūls ankstāis waīstan īndumans, grēkamans, babilōninamans.
Enwaidīsenei
Enwaidīsenis pra palīgiskwan
Sta ast aīns enwaidīsenis, padātan pra Euklīdan. Tāns bēi tērpauwuns palīgiskwan stēisan trilunkin. Widāimai, kāi na glaubāsenin , trilunkei: "debīks" – Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle \Delta ABC} , "rōziskas" – Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle \Delta ADC} be "galīmbs" – Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle \Delta DBC} ast palīgu. Sēisei Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle |AB| = c} , Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle |BC| = a} be Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle |AC| = b} . Mazīngi papeisātun propōrcijans:
Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle |DB|:a = a:c} , Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle |AD|:b = b:c} .
Iz stan:
Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle a^2 = c \cdot |DB|} Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle b^2 = c \cdot |AD|}
be panzdau preidāntei pāusans:
Parsers ni mazēi skaitātun (MathML ik mazīngi (eksperimentālai): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\displaystyle a^2 + b^2 = c \cdot |DB| + c \cdot |AD| = c (|DB| + |AD|) = c^2.}
Autengīnsnas
Delli Pitagōras gērdausenes enwaidīsenei
