Prūsiska bilā - Wersiōnin istōrija

Kxeon 14:33, 21 rags 2025

2025-01-21T14:33:29Z

← Ānkstaisi wersiōni		Wersiōni iz 16:33, 21 rags 2025
Rindā 39:		Rindā 39:
	===== Litteras sen kummans =====		===== Litteras sen kummans =====

	Tenēi litteras ast jāuku mīrsuns, adder šlāit, tenēi ekzistijja ast ripīntins litterans: ~~<ref>https://sitti.vdu.lt//prussian/gramm.htm#Alfabētan</ref>~~		Tenēi litteras ast jāuku mīrsuns, adder šlāit, tenēi ekzistijja ast ripīntins litterans:
	* D̦d̦ Ģģ Ķķ Ņņ Ŗŗ Țț		* D̦d̦ Ģģ Ķķ Ņņ Ŗŗ Țț

Kxeon: /* Alfabētan */

2025-01-21T03:08:18Z

Alfabētan

← Ānkstaisi wersiōni		Wersiōni iz 05:08, 21 rags 2025
Rindā 17:		Rindā 17:
	En 80' mettans stesse XX mettasimtan gruppi stēisan zinānikan en [[Laītawa\|Laītawai]] pagaūwa billas etteikāsnas prōjaktan. Stwen bēi [[Mikkels Klussis]], [[Wladimīrs Toporōws]], [[Vytautas Mažiulis]]. Prōjaktan ast pabilītan nawaprūsiskan be šī bilā ast etteikātan galwai na sembiskas dialaktas gruntan. Tikka pirmāi billas tērpautajai be delli nawaprūsiskas billas wirdeīnan perlazīnsnas. En XXI mettasimtan gimma pirmā gimtā tērpautaja.		En 80' mettans stesse XX mettasimtan gruppi stēisan zinānikan en [[Laītawa\|Laītawai]] pagaūwa billas etteikāsnas prōjaktan. Stwen bēi [[Mikkels Klussis]], [[Wladimīrs Toporōws]], [[Vytautas Mažiulis]]. Prōjaktan ast pabilītan nawaprūsiskan be šī bilā ast etteikātan galwai na sembiskas dialaktas gruntan. Tikka pirmāi billas tērpautajai be delli nawaprūsiskas billas wirdeīnan perlazīnsnas. En XXI mettasimtan gimma pirmā gimtā tērpautaja.

	== Alfabētan ==		=== Alfabētan ===

	Prūsiska bilā turri 39* litterans:		Prūsiska bilā turri 39* litterans:
	* Aa Āā Bb Cc Čč Dd ''D̦d̦'' Ee Ēē Ff Gg ''Ģģ'' Hh Ii Īī Jj Kk ''Ķķ'' Ll Ļļ Mm Nn ''Ņņ'' Oo Ōō Pp Rr ''Ŗŗ'' Ss Šš Tt ''Țț'' Uu Ūū Vv Ww Zz Žž ''Źź''		* Aa Āā Bb Cc Čč Dd ''D̦d̦'' Ee Ēē Ff Gg ''Ģģ'' Hh Ii Īī Jj Kk ''Ķķ'' Ll Ļļ Mm Nn ''Ņņ'' Oo Ōō Pp Rr ''Ŗŗ'' Ss Šš Tt ''Țț'' Uu Ūū Vv Ww Zz Žž ''Źź''

	=== Wōkalai ===		==== Wōkalai ====

	* Aa Āā Ee Ēē Ii Īī Oo Ōō Uu Ūū		* Aa Āā Ee Ēē Ii Īī Oo Ōō Uu Ūū

	=== Konsōnantes ===		==== Konsōnantes ====

	* Bb Cc Čč Dd Ff Gg Hh Jj Kk Ll Mm Nn Pp Rr Ss Šš Tt Vv Ww Zz Žž Źź		* Bb Cc Čč Dd Ff Gg Hh Jj Kk Ll Mm Nn Pp Rr Ss Šš Tt Vv Ww Zz Žž Źź

	=== 3 tērai ===		==== 3 tērai ====
	Tēr '''winnatautiskan emnin''': Xx, Qq, be Yy.<br>		Tēr '''winnatautiskan emnin''': Xx, Qq, be Yy.<br>
	Tēr '''winnatautiskan wīrdan''': Hh<br>		Tēr '''winnatautiskan wīrdan''': Hh<br>
	Tēr '''nawwan aušaūjants tinsi''': Ff		Tēr '''nawwan aušaūjants tinsi''': Ff

	=== Dispūtinai litteras ===		==== Dispūtinai litteras ====

	==== Litteras sen kummans ====		===== Litteras sen kummans =====

	Tenēi litteras ast jāuku mīrsuns, adder šlāit, tenēi ekzistijja ast ripīntins litterans: <ref>https://sitti.vdu.lt//prussian/gramm.htm#Alfabētan</ref>		Tenēi litteras ast jāuku mīrsuns, adder šlāit, tenēi ekzistijja ast ripīntins litterans: <ref>https://sitti.vdu.lt//prussian/gramm.htm#Alfabētan</ref>
Rindā 48:		Rindā 48:
	Ļļ (Lj) ast dīgi ebimmuns en rēizans.		Ļļ (Lj) ast dīgi ebimmuns en rēizans.

	==== Ź ====		===== Ź =====

	[[Mikkels Klussis]] peisāi ēn tenesse lāisks, kāi nigērdawingis sibilants '''S''' kōnwertiwuns ēn '''Š''' pirzdau '''J''' pirzdau '''A''', '''O''' adder '''U''' — kāigi lattawiskan. Be tētet, gērdawingis sibilants '''Z''' turri turītun sēgeis stawīdan pat. Adder, ni prēipalei tiklai. Adder, '''līzja''' kōnwertiwuns prēi '''līz'a''', tāns gērdau, ast jāukun pōzicioniskan palatalizaciōnin. (zja kōnwertiwuns z'a; ni ža)		[[Mikkels Klussis]] peisāi ēn tenesse lāisks, kāi nigērdawingis sibilants '''S''' kōnwertiwuns ēn '''Š''' pirzdau '''J''' pirzdau '''A''', '''O''' adder '''U''' — kāigi lattawiskan. Be tētet, gērdawingis sibilants '''Z''' turri turītun sēgeis stawīdan pat. Adder, ni prēipalei tiklai. Adder, '''līzja''' kōnwertiwuns prēi '''līz'a''', tāns gērdau, ast jāukun pōzicioniskan palatalizaciōnin. (zja kōnwertiwuns z'a; ni ža)

Kxeon 03:07, 21 rags 2025

2025-01-21T03:07:19Z

@@ Rindā 17: / Rindā 17: @@
 En 80' mettans stesse XX mettasimtan gruppi stēisan zinānikan en [[Laītawa|Laītawai]] pagaūwa billas etteikāsnas prōjaktan. Stwen bēi [[Mikkels Klussis]], [[Wladimīrs Toporōws]], [[Vytautas Mažiulis]]. Prōjaktan ast pabilītan nawaprūsiskan be šī bilā ast etteikātan galwai na sembiskas dialaktas gruntan. Tikka pirmāi billas tērpautajai be delli nawaprūsiskas billas wirdeīnan perlazīnsnas. En XXI mettasimtan gimma pirmā gimtā tērpautaja.
 [[Category:Prūsa]]
 [[Category:Billas]]

Kxeon 02:48, 21 rags 2025

2025-01-21T02:48:01Z

← Ānkstaisi wersiōni		Wersiōni iz 04:48, 21 rags 2025
Rindā 1:		Rindā 1:
	[[File:~~Prūsiskan_karengus~~.png\|center\|300px]]		[[File:Prusiskan Karengus.png\|center\|300px]]
	<center>'''Prūsiskas karengus'''</center>		<center>'''Prūsiskas karengus'''</center>
	'''Prūsiska bilā''', dīgi '''prūsiskan''' - bilā (drāugi sen [[jātawiska bilā\|jātawiskan billin]]) iz wakkariskan gruppin stēisan baltiskan billin tērpautan en [[Prūsa\|Prūsai]] ērgi XVIII mettasimtas pagaūsenin. Ezze astōndesimtamans mettans stesse XX mettasimtan etteikātan en nawaprūsiskai fōrmin.		'''Prūsiska bilā''', dīgi '''prūsiskan''' - bilā (drāugi sen [[jātawiska bilā\|jātawiskan billin]]) iz wakkariskan gruppin stēisan baltiskan billin tērpautan en [[Prūsa\|Prūsai]] ērgi XVIII mettasimtas pagaūsenin. Ezze astōndesimtamans mettans stesse XX mettasimtan etteikātan en nawaprūsiskai fōrmin.

Kxeon 02:47, 21 rags 2025

2025-01-21T02:47:34Z

← Ānkstaisi wersiōni		Wersiōni iz 04:47, 21 rags 2025
Rindā 1:		Rindā 1:
	[[File:Prūsiskan_karengus.png\|center\|300px]]		[[File:Prūsiskan_karengus.png\|center\|300px]]
	<center>'''~~Prūsas tāutaskarti en amziskamans bārwins~~'''</center>		<center>'''Prūsiskas karengus'''</center>
	'''Prūsiska bilā''', dīgi '''prūsiskan''' - bilā (drāugi sen [[jātawiska bilā\|jātawiskan billin]]) iz wakkariskan gruppin stēisan baltiskan billin tērpautan en [[Prūsa\|Prūsai]] ērgi XVIII mettasimtas pagaūsenin. Ezze astōndesimtamans mettans stesse XX mettasimtan etteikātan en nawaprūsiskai fōrmin.		'''Prūsiska bilā''', dīgi '''prūsiskan''' - bilā (drāugi sen [[jātawiska bilā\|jātawiskan billin]]) iz wakkariskan gruppin stēisan baltiskan billin tērpautan en [[Prūsa\|Prūsai]] ērgi XVIII mettasimtas pagaūsenin. Ezze astōndesimtamans mettans stesse XX mettasimtan etteikātan en nawaprūsiskai fōrmin.

Kxeon 02:47, 21 rags 2025

2025-01-21T02:47:08Z

← Ānkstaisi wersiōni		Wersiōni iz 04:47, 21 rags 2025
Rindā 1:		Rindā 1:
	[[File:~~Prūsas-tāutaskarti-karengus~~.~~png‎~~\|300px~~\|center~~]]		[[File:Prūsiskan_karengus.png\|center\|300px]]
	<center>'''Prūsas tāutaskarti en amziskamans bārwins'''</center>		<center>'''Prūsas tāutaskarti en amziskamans bārwins'''</center>
	'''Prūsiska bilā''', dīgi '''prūsiskan''' - bilā (drāugi sen [[jātawiska bilā\|jātawiskan billin]]) iz wakkariskan gruppin stēisan baltiskan billin tērpautan en [[Prūsa\|Prūsai]] ērgi XVIII mettasimtas pagaūsenin. Ezze astōndesimtamans mettans stesse XX mettasimtan etteikātan en nawaprūsiskai fōrmin.		'''Prūsiska bilā''', dīgi '''prūsiskan''' - bilā (drāugi sen [[jātawiska bilā\|jātawiskan billin]]) iz wakkariskan gruppin stēisan baltiskan billin tērpautan en [[Prūsa\|Prūsai]] ērgi XVIII mettasimtas pagaūsenin. Ezze astōndesimtamans mettans stesse XX mettasimtan etteikātan en nawaprūsiskai fōrmin.
Rindā 13:		Rindā 13:
	Pa tūlin kreūsnamans be enwārgsenemans prūsiskas panzdaumai tērpautajai aulaūwa en XVIII mettasimtas pagaūseņu en Sembai (paggan stesse zmūnijas gīrbjas mazīnsnan, dīlintan pra māran, kawīds ast pergūbuns pa kareūsnan sen Šwēdijan).		Pa tūlin kreūsnamans be enwārgsenemans prūsiskas panzdaumai tērpautajai aulaūwa en XVIII mettasimtas pagaūseņu en Sembai (paggan stesse zmūnijas gīrbjas mazīnsnan, dīlintan pra māran, kawīds ast pergūbuns pa kareūsnan sen Šwēdijan).

	~~Prūsiskas Karengus [[File:Prusiskan_Karengus.png]]~~

	===Etteikasnā===		===Etteikasnā===

WūranArtīkelinRedigītajs: Ast teīkuns(si) nāunan pāusan "center '''Prūsas tāutaskarti en amziskamans bārwins''' '''Prūsiska bilā''', dīgi '''p..."

2021-09-30T12:29:12Z

Ast teīkuns(si) nāunan pāusan "300px|center <center>'''Prūsas tāutaskarti en amziskamans bārwins'''</center> '''Prūsiska bilā''', dīgi '''p..."

Nāunan pāusan

[[File:Prūsas-tāutaskarti-karengus.png‎|300px|center]]
<center>'''Prūsas tāutaskarti en amziskamans bārwins'''</center>
'''Prūsiska bilā''', dīgi '''prūsiskan''' - bilā (drāugi sen [[jātawiska bilā|jātawiskan billin]]) iz wakkariskan gruppin stēisan baltiskan billin tērpautan en [[Prūsa|Prūsai]] ērgi XVIII mettasimtas pagaūsenin. Ezze astōndesimtamans mettans stesse XX mettasimtan etteikātan en nawaprūsiskai fōrmin.

===Istōrija===
Prūsiskan bēi [[prūsai|prūsan]] bilā, adder turēi tūlin diālaktans - ukazinātai ast [[Semba|sembiskas]] be [[Pameddi|pameddiskas]]. En 1226 en Prūsan ast perjāwusis Miksiskas Urdens. Ezze stawīdsei kērdan prūsiskas billas tērpautajas gīrbis pastāi aīnat mazzan. Prūsiskan bēi tērpautan en delli dōkumentamans iz šlaitawīdans kērdans:
*[[Grūnawas Wirdeīns]]
*[[Ēlbingas wirdeīns|Ēlbingas Wirdeīns]]
*Katekismai (ukamūisesan ast [[Tīrts Katekismus]])

Šlāits stan, topōnimija be wirdāi iz miksiskans be pōliskans dialaktans ast prūsiskas billas appus.

Pa tūlin kreūsnamans be enwārgsenemans prūsiskas panzdaumai tērpautajai aulaūwa en XVIII mettasimtas pagaūseņu en Sembai (paggan stesse zmūnijas gīrbjas mazīnsnan, dīlintan pra māran, kawīds ast pergūbuns pa kareūsnan sen Šwēdijan).

Prūsiskas Karengus [[File:Prusiskan_Karengus.png]]

===Etteikasnā===
En 80' mettans stesse XX mettasimtan gruppi stēisan zinānikan en [[Laītawa|Laītawai]] pagaūwa billas etteikāsnas prōjaktan. Stwen bēi [[Mikkels Klussis]], [[Wladimīrs Toporōws]], [[Vytautas Mažiulis]]. Prōjaktan ast pabilītan nawaprūsiskan be šī bilā ast etteikātan galwai na sembiskas dialaktas gruntan. Tikka pirmāi billas tērpautajai be delli nawaprūsiskas billas wirdeīnan perlazīnsnas. En XXI mettasimtan gimma pirmā gimtā tērpautaja.

[[Category:Prūsa]]
[[Category:Billas]]